توضیحات
دوران نوجوانی به عنوان دوره گذار از کودکی به بزرگسالی، با جهش شتابان رشد جسمانی، تغییرات هورمونی و بلوغ خصوصیات اولیه و ثانویه جنسی آغاز میشود و با تحولات بنیادین در ساختار مغز—بهویژه عدم هماهنگی میان رشد سریع شبکه هیجانی-اجتماعی و تکامل تدریجی شبکه کنترل شناختی در قشر پیشپیشانی—زمینه را برای افزایش هیجانخواهی، حساسیت به همسالان و رفتارهای پرخطر فراهم میسازد. این مرحله با چالشهای سلامتی گوناگونی از جمله اختلالات تغذیهای نظیر بیاشتهایی و پرخوری عصبی، چالشهای مربوط به سلامت جنسی و زمینههای ابتلا به مصرف مواد همراه است. از منظر رشد شناختی، نوجوانان با ورود به مرحله عملیات صوری، توانایی استدلال فرضی-استنتاجی، تفکر گزارهای و سنجش فرضیهها را به دست آورده و طبق رویکرد پردازش اطلاعات، در کارکردهای اجرایی، استدلال علمی و فراشناخت به پیشرفتهای چشمگیری دست مییابند. این جهشهای شناختی با شکلگیری پدیدههای روانی نظیر خودآگاهی فزاینده در قالب مخاطبان خیالی و افسانه شخصی، آرمانگرایی و رفتارهای انتقادی نسبت به بزرگسالان همراه بوده و کیفیت مواجهه فرد با چالشهای تصمیمگیری، انتقالهای مدرسهای و حمایتهای خانواده و همسالان، موفقیت تحصیلی و کاهش احتمال ترک تحصیل او را رقم میزند.